Սան Դիեգոյի Կալիֆոռնիայի համալսարանի նյարդակենսաբանները հայտնաբերել են գլխուղեղում մի մեխանիզմ, որը պատասխանատու է տհաճ իրադարձություններից հետո սաստիկ վախի զգացողության առաջացման համար։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Science գիտական ամսագրում։

Գիտափորձերն անցկացվել են գենետիկորեն ձևափոխված մկների վրա։ Գիտնականները նրանց որոշակի պայմաններում տարբեր հզորությամբ էլեկտրական հոսանքի ազդեցությանն են ենթարկել ու նկատել, որ երկու շաբաթ անց նույն պայմաններում հայտնվելու պարագայում կրծողները սարսափից քարանում են։ Չափազանց հզոր շոկի ենթարկված կրծողները սարսափից քարանում էին նաև այլ պայմաններում՝ ցուցաբերելով ընդհանրացված արձագանք։

Կենդանիների գլխուղեղի հետազոտության արդյունքում գիտնականները պարզել են՝ ինչն է դարձել նման արձագանքի պատճառ։ Մասնավորապես, նրանք ուսումնասիրել են կաթնասունների գլխուղեղի այն հատվածը, որը պատասխանատու է տրամադրության ու տագնապի ձևավորման համար, ինչպես նաև ապահովում է սերոտոնինի զգալի քանակության մատակարարումը առաջնային ուղեղ։

Նրանք պարզել են, որ լուրջ վախը փոխում է նեյրոհաղորդման մեխանիզմը գլյուտամատից, որը գրգռում է նեյրոնները, գամմա-ամինաբուտիրաթթվի, որը ճնշում է նեյրոնների ակտիվությունը:

Գիտնականներին հաջողվել է ճնշել մկների վախն ադենոկախյալ վիրուսի ներարկման շնորհիվ, որն անջատում է գամմա-ամինաբուտիրաթթվի արտադրության համար պատասխանատու գենը։

Բացի այդ, նյարդակենսաբանները նաև սաստիկ վախի հետևանքները մեղմելու միջոց են գտել՝ տհաճ դեպքից անմիջապես հետո մկներին տալով ֆլուոքսետին հասարակ հակադեպրեսանտը, որը խանգարում է նեյրոտրանսմիտերների՝ վախի արձագանքի վերափոխվելը: Սակայն խնդիրն այն է, որ դեղամիջոցը հարկավոր է ընդունել տրավմատիկ միջադեպից անմիջապես հետո, քանի որ ուշացման դեպքում այն արդեն անարդյունավետ է դառնում։

Աղբյուրը՝ tert.am